8Nisan2015halaqa
00:00
00:00
Embed Code (recommended way)
Embed Code (Iframe alternative)
Please login or signup to use this feature.
Tags: halaqaders

yeme icme konusu 2. hafta Pzt dersi bu haftaya mahsus Crs gunu yapilmisti.
Gecen haftanin Pzt dersinin linki:
https://www.youtube.com/watch?v=wN7b9o3-FKw
Bir sonraki (konunun 3. haftasi) Pzt dersinin (4/13/2015) linki:
http://yourlisten.com/LoudThinking/4132015halaqa
Ayni konunun Sali dersinde biraz farkli islenmis 1. 2. 3. ve 4. haftalari:
http://yourlisten.com/LoudThinking/3312015halaqapart1
http://yourlisten.com/LoudThinking/3312015halaqapart2
http://yourlisten.com/LoudThinking/7nisan2015halaqa
http://yourlisten.com/LoudThinking/4142015dersi
http://yourlisten.com/LoudThinking/4212015halaqa

7 Nisan Sali dersinde namaz arasi verildikten sonra 2. parcasini kaydetmeyi unutmusum ozur dilerim. Bu nedenle o sirada konusulan konunun ozet notlarini asagida madde madde paylasiyorum. Hem de 8 Nisan'daki halaqa tamamen ayni olmasa da konusu ayni ve icerigi cok benzer oldugu icin 8 Nisan kaydinin 53.-54. dakikasindan sonra asagidaki notlarla ilgili (yani 7 Nisan dersindeki kaydetmeyi unuttugum kisimla ilgili) parcaya gecilmis, ordan dinleyerek takip etmek de mumkun.
7-8 Nisan halaqa duyurusu'nda linki verilen yarim saatlik Turkce altyazili belgesel:
https://www.youtube.com/watch?v=H1beWzWvO0c&feature=youtu.be (Ozgurluk Tohumlari/Seeds of Freedom)
7-8 Nisan derslerinin ikinci yarilarinda asagidaki hususlara deginildi:

--Muhammad asm tarim sisteminin bazi ogelerini reddetmedi:
**yerlesik hayat (avci toplayicilik ve pastoral nomadizm gibi gocebe degil)
**mulkiyet (toprak ve hayvan) (avci toplayicilarda yoktu. gocebe hayvancilikta hayvan mulkiyeti, tarim toplumunda ise toprak ve hayvan mulkiyeti kavramlari ortaya cikmisti)
**Bildigimiz kadariyla Muhammad asm zamaninda hurma dallari gibi fani dunyaya yarasacak uzun sure ayakta duramayabilecek malzemeden cami gibi binalar yapildiysa da; Suriye, Sam'daki halen kullanilan ve duvar fresklerinde Meryem Ana, Isa asm resimleri vs halen gorulebilen Emevi Camii gibi Hristiyanlarin daha kalici malzemelerden yapilan gorkemli katedralleri yikilmadi, halk halifeye tabi olunca yalnizca kullanimlari donusturuldu. Bina yapimi ve donusumunde su gibi prensipleri goz onunde bulundurduklarini varsayabiliriz: cevreye dost/tabiata zarar vermeyen (Halifetullah bilinci), luks satafat ve israfa girmeden (Abdullah bilinci), golgesi baskasinin gunesini engellemeyen vs.
**hukumet sistemi tarim toplumunda ilk defa ortaya cikmisti ve korundu (istisna: gocebe Turk boylari)
**mahkeme/hukuk sistemi korundu
**kurumsallasma (zekati hukumetin dagitmasi vs gibi ama dinin kurumsalligi anlaminda degil),
**tarim urunlerini de az miktarda reddetmemis AMA
-----> Muhammad asm zamaninda yenilen bugday ekmegi ile gunumuzdeki bugday urunleri arasinda isim benzerligi disinda neredeyse ortak yon yok, farklari:
(1) tek tip tarimcilik-monoculture bugunku boyutlarda degildi,
(2) selective modification-secici uretim ile bugdayin gluten oranlari yuzyillar boyunca arttirilmamisti,
(3) GMO/GDO yoktu,
(4) bugday unu yapilirken beyazlatma gibi bir cok endustriyel islem yoktu,
(5) tahil urunleri unun gectigi islemler haricinde arti cok islemlerden gecmiyordu (un makarnaya donusturulene kadar ne kadar islemden geciyor??),
(6) E??? vs bilumum kimyasal katki maddeleri yoktu
(7) her gun yemiyorlardi
(8) yediklerinde bizim gibi somun somun, tabak tabak degil cok kucuk miktarlarda yiyorlardi.
------> Omar ra'in sisman adamin gobegine yorumu "bu Allah'in azabidir."
Salata ya da et/yumurta gibi karbonhidrati dusuk yiyeceklerin cok yenmesi normal hareketli bir insanda gobek yapmaya vesile olmaz; ama bugday ne kadar kimyasal olmasa da 'cok az'dan fazlasi karb orani asiri yuksek olusu ve sindirim zorlugundan kolaylikla kisinin bunyesine gore gobek (ya da asiri zayiflik) yapmaya vesile olma ihtimali yuksektir, ayrica vitamin ve minerallerin emilimini zorlastiracak sekilde yaratilmistir. (Tahil esasen kus yemidir.) Demek evvela karbonhidrati/sekeri yuksek (tahili, pancar sekerini tamamen ya da en azindan neredeyse tamamen cikarmak; ve bal, patates, cok sekerli meyveler, karbonhidrati cok yuksek sebzeler gibi) yiyeceklerin miktarini kismaya odaklanmaliyiz iA. Nefsimizi bu konuda terbiye ettikten sonra, sporcu, hamile ya da emziren kadin degilsek, protein ve yag iceren yiyecekleri de azaltarak toplam yiyecek miktarini zamanla azaltmaya ve daha az yiyecekle yasayabilecegimizi gormeye yonelebiliriz iA.

--Muhammad asm tarim sisteminin cok temel bircok ogesini daha once hic gorulmemis uygulamalarla donusturdu, buna reform, devrim, inkilap vs de diyebiliriz, ama unutmayalim ki Muhammad asm'in sistemi donusturmesi, Fransiz Devrimi, Cumhuriyet Inkilabi, Iran Devrimi gibi bir kesim baska bir kesime zor kullanarak empoze ediyor, kelleler giyotinlerden ucusuyor, insanlar sira sira daragaclarina asiliyor, kan govdeyi goturuyor gibi olmadi. Allah ona, guzel ornek olarak, da'wah (teblig) yapip insanlari ikna ederek, onlarin kalplerini fethederek bu donusumu gerceklestirmek nasip etti.
Asagida siralanmis noktalarin hemen hepsi, hemen her tarim toplumunun ortak ogeleriydi ancak Muhammad asm tarafindan ilk defa donusturulmustu. Bu noktalar gunumuz uygulamalariyla kiyaslandiginda asiri gelebilir, ama bunun sebebi bizim Mekke Jahiliyye doneminde karanlik bir donemde yasiyor olmamiz, henuz Medine donemine hazir olmayisimizdandir.

Bu noktalari hizli gectik detayli konusmadik, esas konumuz degil, maksat kulak asinaligi, genel bir fikir/izlenim olsun. Ayrica bu noktalarin hicbirini fikih/fetva acisindan ele almiyoruz, fakihlik iddia edecek bir durumumuz da yok, aksine teolojik bazli bir sosyopolitik/ekonomik irdeleme ve bundan hayatimiza bazi ideal dusturlar cikarmak maksadiyla ele aliyoruz ki, nefis terbiyesi surecinde bu ideallere yakinlasmak cabasinda olabilelim iA.

(1) Sirkten Tek ilaha gecis: Guce, paraya/altina, makam/mevkiye vs tapan kabile liderlerinin taptiklari ilahlara meydan okumasi

(2) Faizin haram kilinmasi. Incil ve Tevrat'ta da haram kilinmasi, Isa asm'in bilinen tek siddet iceren davranisi: tefecilerin masalarini tekmeleyip devirmesi. Biraz da belli sartlarda kabul edilebilir denebilecek hic bir acik kapi birakilmamasi, lanetlenmesi.
(3) Adaletsizlik: kolelik.
Allah indinde kole efendi esitligi- (a)Yediginden yiyecek (b) Giydiginden giyecek (c) Yattigindan yatacak (d) Yuku/isi agir olursa efendi koleye yardim edecek.
Bugunku isci (modern kole)-patron iliskisi beyaz/mavi yaka farketmez ele alinirsa, patronun yedigi restoranin kapisinin onunden bile gecemez iscisi, vs…

Ayrica iscilere maas degil sermaye sahibiyle esit kar payi verilmesi (yani sermaye sahipleri %50 hissedar, isciler %50 hissedar olmalari).
(4) Adaletsizlik: patriarchal/erkek egemen/ataerkil sistem.
Allah indinde kadin-erkek esitligi (ustunluk ancak takvadadir): Bir kocanin esinin ibadetine izin vermemesi zina ve abuse gibi bosanmayi caiz kilan sebeptir. Ahirette kadin erkek her akil balig Allah onunde ayri ayri tek tek hesap verecektir. Kadina niye namaz kilmadin vs dendiginde cunku babam/kocam/abim izin vermedi gecerli sebep degil. Kadinin bireysel sorumluluk ve haklarinin iadesi.

-Ayrica kadina miras hakki ve toplumda cesitli sorumluluklari icra edecek yetkiler vs verildi: Hz Omer’in bir kadini pazar mufettisligine atamasi gibi.

(5) Devlet yok hukumet var ve saltanat yok halifelik var (babadan ogula degil secimle)

(6) Askerlik/polislik kurumu ve parali asker yok

(7) Halifenin ortalama halk gibi yasamasi. Omar ra'in meshur 40 yamali abasi, israfi ve ekonomik hiyerarsiyi kaldirmasi (ama emir komutasi ve hukumet icinde yonetici hiyerarsisi var, yani halife valiye emir verir gibi). Guc sahibi birileri kosklerde, saraylarda yasar yok.

(8) Halife suranin istisare kararina tabidir, sura halifeye degil. Sura uyelerini halife secmez, halk yollar.

(9) Muslumanlar guclu gosterisli olsun derdi yok. Hakki tavsiye batildan uzaklastirma esas.

(10) Savas (goc dahil, hicretin jihaddan once gelmesi) tum yollara basvurduktan sonra son care, sadece savunma icin yapilir (yani halifelik altinda yasayan muslumanlara/halka birileri saldiracak olursa), saldirma icin degil. Yani akincilar gonderme, toprak almak icin saldirma yok. Ve butun bunlarla da beraber cok kriterleri var: kadinlara cocuklara sivil halka bitkilere vs zarar vermek (bomba gibi) yok, sadece meydan savasi var, yeri ve zamani belli olmayan savas yok. Elhasil gunumuzde bu kriterlerle savas yapmak mumkun olmadigindan gunumuzde savasa caiziyet verecek ortam yok, kesinlikle olamaz.

(11) Devletin bekasi icin hersey caizdir (adalet-i izafi) mantığı yok. Misal fail-i mechuller, sehzade katli (zaten saltanat olmadigindan) gibi seylere cevaz verilemez.

(12) Halka casusluk yapilmaz (istihbarat, ev basma, telefon dinleme, MIT, CIA gibi kurumlar yok: "birbirinizin gizli yönlerini araştırmayın" ayeti 49:12 "wa la tajassassuu" "and do not spy upon one another")

(13) Halifelik seciminde pozisyona talip olmak ve dolayisiyla secim kampanyasi yok. Nomination (ben bu pozisyona adayim) yok, assigning (halk bu pozisyona su kisiyi aday gosteriyor) var.

(14) Ulke sinirlari, vize, girene cikana hesap sormak, sinir muhafizlari, vs yok.

(15) Herkes kendi inancinin seriatina (kanununa) gore yargilaniyor. Herkese dayatilan tek bir kanun yok

(16) Dinin kurumsal olmayisi, din adamligi (seyhulislam gibi, cemaatten secilmis degil tepeden atanmis imam gibi) olmayisi.

---> Derste gundeme geldi: peki medreseler/okullar bunun neresinde? eger bir politik/ekonomik guc odagi medresenin tarzini, mufredatini, hocalarini, isleyecekleri konulari vs belirlemiyor, yukardan atamiyorsa; halk/ogrenciler/hocalar/alimler kendi aralarinda ozgurce kararlastirabiliyorlarsa, "din"le/Kur'anla ilgili meselelerin egitim/ogretimi kurumsallasmis sayilmaz, diye konustuk...

(17) alkol yasaklanmasi. En azindan simdiki uygulamasiyla cogu Hristiyan dinde (istisnalari var) ve Yahudilikte alkol "kosher" (helal gibi) sayiliyor. Muhammad asm'in zamaninda vahyle sarap yasaklanmasi uygulamasi basladigi icin ve bu "sarap" da "tibbi olarak gerekli olmadikca insanin kafasini bulandiran hersey" diye yorumlanip gunumuz toplumlarinda, ozellikle genclerin yasam bicimi acisindan onemli bir anlam ifade ettigi icin, ayrica konumuz olan "yeme-icmeye" de direkt girdigi icin bu maddenin konusulmasi ozellikle onemli geldi.

18) reklam ve vitrin (disardan satilan malin gorulebildigi) olmamasi

----> Derste gundeme geldi: o zamanlarda reklam/vitrin var miydi ki? Bu "goz hakki", "ozendirmeme", "hava atmama", gucu yetmeyenin hakkina girmeme vs gibi prensiplere dayandirilabilir.

-----> Reklam vs yerine mali iyi olan, kulaktan kulaga nami duyulur, ya da Osmanli'daki lonca sistemindeki gibi ayakkabicilar/balikcilar vs carsinin yeri bellidir, ayakkabi/balik almak isteyen nerde bulacagini bilir,

----->Ayrica reklamda malin ozendirilecek sekilde gosterilmesi haricinde insanlarin diger nefsi zafiyetlerini de celbedecek sunumlar yapiliyor bugun.

19) zekat-simdiki vergi gibi IMF/Dunya bankasi'na faiz borclarini odemeye ve bircok ulkede gorulen yolsuzluk vs degil direkt muhtaclara dagitilmasi.
20) kanunun delinmesini caydirmak icin adaletsizligi engelleme onlemleri aliniyor ve caydirici ceza kanunlari var. Yoksa polis/casusluk/hapis yaptirim gucuyle kanun tesis etme yok.
----> Ornegin, nefsi kiskirtan reklamlarin, ozendirici vitrinlerin, zengin-fakir arasinda asiri farkin oldugu, birileri acken digerlerinin zenginlikleriyle goz hakkina girerek hava attigi, sefaletin, ac, evsiz cocuklarin/yetimlerin oldugu vs bir toplumda hirsizlikla ilgili kanunlari uygulamak dogru mudur?
---> parasi olmayan ac kisinin ekmek calmasi haram olmayisi
---> evi kira degil kendinin olan, temel ihtiyaclarini da karsilayan ama borcu olan kisiye bile zekat verilebilir. bu sartlarda dahi halifeler doneminde zekat verecek kisi bulamadiklari zaman oldu. iste boyle bir toplumda yine de nefisler meyletmesin diye "had cezalari" gibi caydirici kanunlar var. maksat sucluyu yakalayip sucu cezalandirmaktan cok, sucun vuku bulmasini engellemeye odaklanmak (preventive/onlem alici yaklasim).
---> arastirmalar toplumdaki ekonomik adaletsiz/gelir dagilimindaki dengesizlik ile o toplumdaki suc oranlarinin dogru orantili oldugunu gosteriyor.
21) su satilmiyor.
22) hastadan tedavi icin para alinmaz, ancak preventive medicine (hastaligi onleyici tedavi, akupunktur gibi, Safi'nin izniyle bagisiklik sistemini guclendiren vitaminler/otlar gibi) icin ucret alinir. Birilerinin hasta tedavisi ve ilactan rant sagladigi bir sistemde (bugunku pharmacology ve tip endustrileri) hastaliklar, kronik hastalikla yasayan hastalarin sayisi artmaya egilim gosterir. Ayrica cocugunun olmemesi icin gerekli ameliyati yaptiramayan babalar, vs suca kolaylikla tesvik edilebilir. Ama tedaviden degil preventive medicine'den para kazanildiginda, hastaligi onleyici yontemler daha cok arastirilip gelistirilme egilimi olur.
23) bir kisinin kucucuk masum olma ihtimali varsa buna binaen serbest birakilir. bir masumun hakkini korumak, bir sucluyu cezalandirmaktan evladir.
---> bu son 6 madde (diger bazi maddelerle beraber) ayni zamanda toplumda siddet ve kanun delinmesini engellemeye vesile oldugundan, saltanattan evvel halifeler doneminde cok az (sadece birkac) had cezasi alan kisi oldu.

Licence : CC BY-ND 3.0


Similar Music and Audio

X